Pomysł na kampanię został zaakceptowany. Albo – w wersji bardziej emocjonującej – wygraliśmy przetarg. Można świętować, ale tylko przez chwilę, bo zaakceptowana koncepcja to jeszcze nie gotowa kampania.
Teraz trzeba przełożyć ją na realny projekt: potwierdzić cele, zakres, budżet i harmonogram, dopracować ideę oraz upewnić się, że rzeczywiście zadziała w kanałach, w których ma się pojawić. Cały proces powstawania kampanii – od briefu przez strategię i kreację aż po realizację – opisujemy tutaj: https://blog.goldensubmarine.com/jak-tworzy-sie-kampanie-reklamowa/
W tym tekście zatrzymujemy się dokładniej na jednym fragmencie tego procesu: co dzieje się pomiędzy zaakceptowaniem pomysłu a rozpoczęciem właściwej realizacji.
Etap 1. Wygrany przetarg. I co dalej?
To jeden z przyjemniejszych momentów w życiu agencji. Przychodzi informacja, że klient wybrał naszą propozycję, są gratulacje dla zespołu i przez chwilę wszyscy są bardzo zadowoleni. Potem ktoś otwiera harmonogram…
W przypadku przetargu prezentacja, która zdecydowała o wyborze agencji, najczęściej pokazuje strategię, główną ideę kreatywną, kierunek wizualny oraz przykładowe rozwinięcia. To wystarcza do podjęcia decyzji, ale nie oznacza jeszcze, że każdy element kampanii został dokładnie zaprojektowany.
Podobnie wygląda sytuacja w stałej współpracy. Klient akceptuje kierunek, ale przed produkcją trzeba jeszcze przejść od koncepcji do szczegółowych ustaleń. Wygrany pomysł jest początkiem kolejnego etapu pracy, a nie jego końcem.
Etap 2. Wracamy do celów i wymagań
Pierwszym zadaniem po wyborze koncepcji jest potwierdzenie tego, co właściwie mamy osiągnąć. Wracamy do briefu, celów biznesowych i komunikacyjnych oraz KPI. Sprawdzamy także budżet, terminy, grupę odbiorców, planowane kanały i wszystkie istotne ograniczenia.
Dlaczego jeszcze raz, skoro wszystko było już w briefie? Bo pomiędzy napisaniem briefu, przygotowaniem propozycji i rozpoczęciem projektu rzeczywistość potrafi się zmienić. Budżet może być inny niż pierwotnie zakładano, termin kampanii może się przesunąć, a do projektu może dojść kolejny kanał albo rynek.
Klient może też zaakceptować główną ideę, ale mieć uwagi do konkretnych egzekucji. Zmienić może się produkt, oferta albo sytuacja konkurencyjna. Dlatego po wyborze koncepcji warto zrobić coś w rodzaju ponownego debriefu i sprawdzić, czy pomysł nadal odpowiada na problem, który rzeczywiście mamy rozwiązać.
O tym, jak dobrze zdefiniować cele kampanii i przełożyć cel biznesowy na właściwe KPI, piszemy tutaj: https://blog.goldensubmarine.com/cele-kampanii-reklamowej/. Sam brief i jego najważniejsze elementy opisujemy natomiast tutaj: https://blog.goldensubmarine.com/jak-przygotowac-brief-reklamowy/
Po tym etapie agencja i klient powinni już mieć wspólną odpowiedź na podstawowe pytania: co robimy, dla kogo, w jakim czasie, za jaki budżet i po czym poznamy, że kampania zadziałała. Dopiero wtedy warto przejść do szczegółowego rozwijania koncepcji.
Etap 3. Pomysł trzeba dopracować
Na prezentacji kreatywnej bardzo często oglądamy najlepszą możliwą wersję świata. Jest idea, hasło, key visual, storyboard albo przykładowy film. Są wybrane formaty social media, outdoor, aktywacja czy digital, które razem pokazują potencjał koncepcji.
Po jej zaakceptowaniu zaczynają się pytania bardziej szczegółowe. Jak idea zachowa się w różnych formatach? Czy da się rozwijać ją przez kilka miesięcy? Czy działa tylko jako efektowny spot, czy również w krótszych formach? Czy będzie zrozumiała bez długiego wyjaśnienia i czy można wykorzystać ją na innych rynkach?
Trzeba też sprawdzić, jak pomysł łączy się z produktem, obowiązkowymi komunikatami, mediami czy promocją sprzedażową. To moment, w którym strateg, kreacja, account i klient wspólnie przechodzą od „mamy dobry pomysł” do „wiemy dokładnie, jak ten pomysł będzie działał”.
Im lepiej znamy markę, tym lepsza będzie kampania
Na tym etapie szczególnie ważne staje się poznanie marki głębiej niż było to możliwe podczas pierwszego czytania briefu. Potrzebne bywają spotkania z zespołem klienta, rozmowy z działem produktu i sprzedaży, analiza wcześniejszej komunikacji, badań i danych czy po prostu korzystanie z produktu w realnych sytuacjach.
Jednym ze sposobów zebrania i uporządkowania tej wiedzy są warsztaty strategiczne. Pozwalają zestawić perspektywę marketingu, sprzedaży, produktu i innych osób pracujących z marką, a następnie wspólnie uporządkować m.in. pozycjonowanie, grupy odbiorców, bariery, RTB, architekturę komunikacji czy KPI. Więcej o tym, jak pracujemy warsztatowo w GoldenDeck, piszemy tutaj: https://blog.goldensubmarine.com/warsztaty-strategiczne-strategia-marki-i-komunikacji/
Czasami poznawanie marki oznacza też wizytę w fabryce, sklepie lub punkcie obsługi. Innym razem rozmowy z ludźmi, którzy codziennie spotykają się z klientami. Każda taka informacja może pomóc lepiej zrozumieć, gdzie leży prawdziwa przewaga produktu, bariera konsumenta albo insight, który warto wykorzystać w komunikacji.
Dobrze pokazuje to również praca GoldenDeck dla Muzeum Fabryka Czekolady E.Wedel. Warsztaty posłużyły tam do uporządkowania grup odbiorców, kierunku komunikacji, architektury przekazu i touchpointów po pierwszym okresie funkcjonowania miejsca.
Sam insight nie jest przy tym wyłącznie zadaniem jednej osoby czy działu. Może pojawić się dzięki badaniom, danym, obserwacji albo doświadczeniu ludzi pracujących nad marką – szerzej piszemy o tym tutaj: https://blog.goldensubmarine.com/kto-jest-odpowiedzialny-za-insight/
Prezentacja przetargowa powstaje na podstawie określonego zestawu informacji. Po rozpoczęciu właściwej współpracy można wejść poziom głębiej, dlatego dopracowanie pomysłu po jego wyborze nie oznacza, że wcześniejsza praca była niedokładna – oznacza, że wiemy już więcej.
Nie trzeba bronić każdego elementu prezentacji
Wygraliśmy przetarg konkretną propozycją, ale to nie oznacza, że od tej chwili każdy slajd jest święty. Jeżeli pojawiają się nowe informacje, warto potrafić zmienić egzekucję, kanał, mechanikę aktywacji albo skalę działania.
Czasami budżet okazuje się mniejszy lub większy. Czasami kampania ma trafić dodatkowo na kolejny rynek, produkt się zmienia albo między prezentacją a realizacją wydarzyło się coś, co wpływa na aktualność pierwotnego rozwiązania.
Dobra współpraca nie polega wtedy na bronieniu prezentacji za wszelką cenę. Trzeba bronić przede wszystkim strategicznego sensu idei, a nie każdego rozwiązania, które pojawiło się na jednym ze slajdów. Jeśli inne wykonanie lepiej rozwiązuje ten sam problem, warto je rozważyć.
Etap 4. Zakres pracy, budżet i odpowiedzialność
Kiedy wiadomo już, co dokładnie robimy, trzeba zamienić koncepcję w konkretny zakres prac. To mniej efektowna część tworzenia kampanii niż kreacja, ale bez niej bardzo trudno prowadzić większy projekt.
Określamy, jakie elementy mają powstać, kto za nie odpowiada, kiedy powinny być gotowe oraz jaki budżet jest przypisany do poszczególnych części projektu. W zależności od kampanii mogą to być spoty i ich wersje, materiały social media, digital, outdoor, POS, landing page, działania z influencerami, aktywacja konsumencka, loteria, event albo adaptacje na kolejne formaty i rynki.
Dobrym przykładem projektu wymagającego spięcia wielu elementów w jedną całość był GRYCAN FEST. Punktem wyjścia było sześć różnych letnich promocji, które zamiast komunikować osobno połączyliśmy jednym konceptem festiwalu. Dzięki temu wiele ofert, materiałów i punktów styku z klientem mogło funkcjonować pod wspólną ideą.
Im bardziej rozbudowana kampania, tym ważniejsze staje się ustalenie również tego, czego nie ma w zakresie. Dzięki temu klient i agencja wiedzą, które elementy są częścią uzgodnionego projektu, a które wymagają dodatkowych decyzji, czasu albo budżetu.
Ustalenia powinny zostać odpowiednio sformalizowane – w zależności od charakteru współpracy może to być umowa, zamówienie albo zaakceptowany zakres prac. Oprócz zakresu i wynagrodzenia znaczenie mają między innymi terminy, sposób akceptacji, prawa do materiałów czy odpowiedzialność stron.
Kto podejmuje decyzje?
Przy dużej kampanii pracuje często znacznie więcej osób niż widać podczas prezentacji kreatywnej. Po stronie klienta mogą być zaangażowane marketing, brand managerowie, sprzedaż, dział produktu, prawnicy, compliance czy osoby odpowiedzialne za media, a po stronie agencji strategia, kreacja, account, produkcja, social media, technologia, UX i kolejne specjalizacje zależne od projektu.
Dlatego obok harmonogramu warto ustalić również proces akceptacji. Trzeba wiedzieć, kto podejmuje ostateczną decyzję, kto opiniuje projekt, kiedy potrzebna jest akceptacja prawna, ile czasu przewidujemy na feedback i kto zbiera uwagi po stronie klienta.
To brzmi administracyjnie, ale ma bezpośredni wpływ na jakość kreacji i tempo pracy. Jeżeli pięć osób przesyła pięć niezależnych zestawów poprawek, bardzo łatwo stracić z oczu pierwotny cel projektu.
Feedback powinien odnosić się do celu
„Nie podoba mi się” jest informacją, ale niezbyt użyteczną. Znacznie lepiej wrócić do pytań, które postawiliśmy na początku procesu: czy rozwiązanie odpowiada strategii, czy jest zrozumiałe dla grupy odbiorców, czy właściwie komunikuje produkt i czy realizuje założony cel?
Takie podejście pomaga oddzielić osobiste preferencje od oceny jakości rozwiązania. Nie znaczy to, że intuicja nie ma znaczenia – ludzie pracujący z marką od lat potrafią szybko wyczuć, że coś jest nie tak. Warto jednak zamienić takie odczucie w konkretną diagnozę, dzięki której zespół wie, co trzeba poprawić i dlaczego.
Etap 5. Sprawdzamy, czy pomysł działa
W zależności od skali kampanii można badać koncepty kreatywne, komunikaty, storyboardy, animatiki, key visuale czy rozwiązania digitalowe. Można korzystać z badań jakościowych i ilościowych, testować różne wersje kreacji, prowadzić badania UX albo sprawdzać prototypy przed właściwym wdrożeniem.
Nie każda kampania wymaga przy tym rozbudowanych badań. Badanie powinno odpowiadać na konkretne pytanie i ograniczać konkretne ryzyko – jeżeli największą niewiadomą jest zrozumienie głównej idei, sprawdzamy ideę, a jeżeli problem dotyczy sposobu korzystania z rozwiązania digitalowego, testujemy przede wszystkim doświadczenie użytkownika.
Dobrym przykładem drugiego podejścia był projekt nowego serwisu Muzeum Narodowego w Krakowie. Zanim powstał finalny interfejs, przeprowadziliśmy warsztaty z pracownikami różnych działów oraz Tree Testing architektury informacji. Pozwoliło to sprawdzić strukturę serwisu jeszcze zanim została zamknięta w gotowym projekcie.
Czasami potrzebne jest więc rozbudowane badanie, a czasami wystarczy prostszy test. Ważniejsze od samej metody jest to, czy wiemy, czego chcemy się dowiedzieć i co zrobimy z uzyskanym wynikiem.
A co z badaniem korytarzowym?
Pokazanie kampanii osobom, które nie pracują nad projektem, może dostarczyć ciekawych obserwacji, ale trzeba wiedzieć, czego właściwie od nich oczekujemy. Ktoś, kto nie zna briefu, strategii, grupy odbiorców ani celu kampanii, najłatwiej odpowie na pytanie, czy coś mu się podoba – a kampania niekoniecznie jest kierowana właśnie do niego.
Taki szybki test może jednak wychwycić rzeczy podstawowe: niezrozumiałe hasło, problem z czytelnością, niezamierzone skojarzenie albo element wymagający dodatkowego wyjaśnienia. Problem zaczyna się dopiero wtedy, kiedy przypadkowa opinia zastępuje ocenę opartą na celu kampanii i wiedzy o grupie odbiorców.
Kiedy koncepcja jest gotowa do produkcji?
Koncepcja nie jest gotowa dlatego, że nie da się już niczego zmienić. Jest gotowa wtedy, kiedy klient i agencja mają wspólne rozumienie celu kampanii, idei, sposobu jej rozwinięcia, zakresu prac, budżetu, harmonogramu, procesu decyzyjnego oraz sposobu oceny efektów.
Dopiero wtedy można bezpiecznie przejść do produkcji i wdrożenia. Tam zaczyna się kolejna część procesu: przygotowanie materiałów, kontrola jakości, start kampanii, emisja, optymalizacja oraz ocena wyników.
Bo pomiędzy dobrym pomysłem a dobrą kampanią jest jeszcze etap, w którym trzeba zamienić koncepcję w dobrze przygotowany projekt.










