Czy extranet to taki lepszy intranet? Po co mi w ogóle landing page? Jaka jest różnica między firmowym serwisem WWW a portalem korporacyjnym? Jeżeli znasz odpowiedzi na te pytania, możesz spokojnie wrócić do przeglądania internetu. W innym przypadku poświęć chwilę, a dowiesz się więcej o rodzajach serwisów internetowych i ich podstawowych zastosowaniach.
Część tych nazw funkcjonuje od wielu lat, część jest dziś używana znacznie rzadziej, a do klasycznych serwisów WWW dołączyły platformy, aplikacje webowe i produkty cyfrowe, które trudno nazwać po prostu „stroną internetową”.
Rodzaje serwisów internetowych – zestawienie
Strony internetowe dopasowujemy zawsze do potrzeb naszych i klienta. To pod ich kątem wybieramy parametry i skupiamy się na potrzebnych funkcjonalnościach. W ciągu lat na pokładzie GoldenSubmarine i GoldenGrid mieliśmy przyjemność projektować praktycznie każdy rodzaj serwisu WWW.
Dzisiaj dodałbym do tego jeszcze jedną zasadę. Rodzaj strony jest mniej ważny niż zadanie, które użytkownik ma na niej wykonać, i cel biznesowy, który serwis ma wspierać. Dlatego dwa serwisy firmowe mogą różnić się od siebie znacznie bardziej niż serwis firmowy i platforma produktowa.
Portal
Portal to rozbudowany serwis zawierający dużą ilość regularnie publikowanych treści i usług. Klasycznymi przykładami pozostają Onet, Interia czy WP, chociaż dzisiejsze portale znacznie wykraczają poza dawną rolę internetowej „strony startowej”.
Łączą newsy, wideo, pocztę, pogodę, sport, finanse i wiele innych rodzajów treści. Ich model biznesowy jest nadal w dużym stopniu związany z reklamą oraz skalą ruchu, dlatego ogromne znaczenie mają wydajność, personalizacja, rekomendacje treści i wygodna nawigacja.
Vortal
Vertical portal, czyli vortal, to serwis zawierający dużą ilość specjalistycznej treści skierowanej do konkretnej grupy odbiorców – np. fanów sportu, motoryzacji, finansów czy marketingu. Sama nazwa „vortal” jest dziś używana rzadziej niż w 2016 roku, ale ten typ serwisu nadal istnieje.
Dobre serwisy tematyczne mają rozbudowaną wyszukiwarkę, kategorie i mechanizmy pomagające użytkownikowi znaleźć treść w dużym archiwum. Kontakt z użytkownikami jest dziś utrzymywany nie tylko przez newsletter, ale również przez social media, aplikacje, powiadomienia i personalizowane rekomendacje.
Firmowy serwis WWW
Podstawowym celem tego narzędzia marketingowego jest przekazanie informacji o firmie, jej produktach i usługach. Firmowy serwis stanowi też część budowanego przez lata wizerunku marki, dlatego ważne są zarówno wygląd, jak i łatwość korzystania z witryny.
Duże serwisy firmowe są zwykle skierowane do kilku grup odbiorców – klientów, partnerów biznesowych, potencjalnych pracowników, inwestorów czy mediów. Każda z tych grup może mieć inne potrzeby, dlatego dobra architektura informacji jest ważniejsza niż próba pokazania wszystkiego wszystkim już na stronie głównej.
Bardzo często serwis WWW jest pierwszym bezpośrednim kontaktem potencjalnego klienta z marką. Dzisiaj trzeba jednak patrzeć szerzej niż tylko na estetykę. Liczą się również szybkość działania, dostępność, użyteczność, SEO, analityka oraz to, czy użytkownik potrafi bez przeszkód wykonać najważniejsze zadanie.
Więcej o projektowaniu serwisów i produktów cyfrowych: https://blog.goldensubmarine.com/agencja-ux-ui-serwisy-www
Intranet
Rodzaje serwisów internetowych uwzględniają również wewnętrzne serwisy firmowe. Intranety są skierowane do określonej grupy odbiorców, najczęściej pracowników firmy, i zawierają aktualności oraz informacje potrzebne do codziennego funkcjonowania organizacji.
Mogą obejmować dokumenty, procedury, informacje HR, kalendarze, rezerwację zasobów, bazę wiedzy czy narzędzia wspierające współpracę. Dostęp do poszczególnych informacji i funkcji zależy zwykle od roli i uprawnień użytkownika.
Dobrze zaprojektowany intranet powinien przede wszystkim oszczędzać czas. Jeśli znalezienie procedury lub formularza wymaga dziesięciu minut szukania, nawet bardzo efektowny wizualnie system nie spełnia swojej podstawowej funkcji.
Extranet
Extranet jest serwisem dostępnym po zalogowaniu dla konkretnej grupy odbiorców spoza organizacji. Najczęściej są to partnerzy handlowi, dealerzy, franczyzobiorcy, dystrybutorzy albo klienci biznesowi.
Może zawierać aktualności, cenniki, materiały marketingowe, informacje produktowe, dokumenty czy narzędzia wspierające codzienną współpracę. W bardziej rozbudowanej formie extranet zaczyna przypominać platformę B2B albo portal partnera.
Portal korporacyjny
Portal korporacyjny jest bardziej rozbudowaną formą serwisu organizacji i obsługuje wiele grup odbiorców o różnych potrzebach. Oprócz klientów może komunikować się z inwestorami, mediami, kandydatami do pracy, partnerami biznesowymi i innymi interesariuszami.
W przypadku spółek giełdowych ważną częścią takiego serwisu pozostają relacje inwestorskie. Coraz częściej istotne są również informacje dotyczące ESG, odpowiedzialności organizacji, raporty, dane finansowe i rozbudowane centra prasowe.
Serwisy produktowe
Serwisy produktowe są skoncentrowane na prezentacji konkretnego produktu albo kategorii produktów. Ich rolą może być wyjaśnienie oferty, pokazanie przewag, pomoc w wyborze odpowiedniego wariantu albo skierowanie użytkownika do zakupu.
Nie zawsze oznacza to dużą ilość treści. Czasami ważniejszy jest konfigurator, porównywarka, kalkulator, wizualizacja produktu albo możliwość znalezienia punktu sprzedaży.
Dobry serwis produktowy powinien odpowiadać na pytania użytkownika, które pojawiają się przed decyzją zakupową. Forma jest konsekwencją tego zadania, a nie celem samym w sobie.
Mikroserwis
Nie, wcale nie serwis dla krasnoludków ;) Mowa o stronie poświęconej w pełni jednej aktywności marketingowej, np. konkursowi, promocji konsumenckiej, premierze produktu albo specjalnej akcji marki.
Mikroserwis może zawierać regulamin, formularz, mechanizm konkursowy, materiały wideo czy dodatkowe treści związane z kampanią. Często jest uruchamiany na określony czas i ma znacznie węższy cel niż główny serwis marki.
Mikroserwis nie jest jednak tym samym co landing page. Może składać się z kilku podstron i bardziej rozbudowanej funkcjonalności, podczas gdy landing page jest zwykle jedną stroną zbudowaną wokół jednego działania użytkownika.
Landing page
Landing page jest stroną nastawioną na realizację konkretnego celu. Może nim być pozostawienie kontaktu, zapis na wydarzenie, pobranie materiału, zakup produktu albo wykonanie innej jasno określonej akcji.
Najważniejsza jest koncentracja. Użytkownik trafiający na landing page nie powinien zastanawiać się, czego strona od niego oczekuje. Treść, układ i CTA powinny prowadzić go możliwie prostą drogą do wykonania zadania.
Nie każdy landing potrzebuje formularza, a jego przygotowanie nie musi być „ekstremalnie proste”. Jeśli strona ma generować realny wynik biznesowy, znaczenie mają copywriting, UX, szybkość, analityka, testy i dopasowanie do źródła ruchu.
Blog
Blog pozostaje miejscem, w którym firma może publikować wiedzę, komentarze, analizy, inspiracje i aktualności. W przeciwieństwie do klasycznej strony ofertowej daje możliwość regularnego rozwijania treści i odpowiadania na coraz więcej pytań użytkowników.
Informacje są zwykle uporządkowane w kategorie, tagi i archiwum, a dobra wyszukiwarka pomaga korzystać z rosnącej bazy materiałów. Blog może wspierać SEO, edukować klientów, budować eksperckość albo dokumentować działalność firmy.
Komentarze pod wpisami nie są już obowiązkowym elementem bloga, a dyskusja bardzo często przeniosła się do social mediów. Ważniejsza jest jakość samego materiału, jego aktualność i możliwość dotarcia do kolejnych powiązanych treści.
Przykład masz właśnie przed sobą.
Sklep internetowy – e-commerce
Sklep internetowy to serwis nastawiony na prezentację oferty i jej sprzedaż. Zawiera katalog produktów, koszyk, checkout, mechanizmy płatności oraz elementy potrzebne do realizacji i obsługi zamówienia.
Równie istotny jak wygląd jest prosty proces zakupowy oraz jasne informacje dotyczące produktu, ceny, dostawy i zwrotów. Wyszukiwarka, filtrowanie, rekomendacje, dostępność produktów i dobrze zaprojektowany checkout mogą mieć bezpośredni wpływ na konwersję.
Od strony interfejsu sklep powinien pomagać użytkownikowi szybko znaleźć produkt i dokończyć zakup bez niepotrzebnych przeszkód. W przypadku e-commerce UX jest bezpośrednio związany z wynikiem biznesowym.
O tym, jak usuwać takie przeszkody, piszemy szerzej tutaj:
Serwisy dedykowane
Serwisy dedykowane projektuje się dla konkretnej grupy odbiorców, która ma specyficzne potrzeby dotyczące treści lub funkcji. Mogą być kierowane np. do specjalistów z określonej branży, partnerów biznesowych, uczestników programu czy zamkniętej społeczności.
Ich zakres wynika z zadania. Czasem będzie to niewielka strona z wyspecjalizowanymi informacjami, innym razem duża platforma dostępna po zalogowaniu.
Serwisy społecznościowe i społeczności
W 2016 roku serwisy społecznościowe były naturalnym osobnym typem witryny. Dzisiaj ten rynek został w ogromnym stopniu zdominowany przez globalne platformy takie jak Facebook, Instagram, TikTok, YouTube, LinkedIn czy Reddit.
Nie oznacza to jednak, że marki nie budują własnych społeczności. Mogą tworzyć zamknięte platformy, programy użytkowników, serwisy dla klientów czy miejsca wymiany wiedzy. Najważniejszą funkcją takich produktów pozostaje umożliwienie interakcji pomiędzy użytkownikami oraz tworzenia treści przez samą społeczność.
Serwisy narzędziowe
Serwisy narzędziowe oferują funkcje pozwalające użytkownikowi wykonać konkretną operację. Może to być kalkulator, konfigurator, generator, system rezerwacji, analiza danych, konwersja plików albo bardziej zaawansowane narzędzie biznesowe.
Wiele takich serwisów działa obecnie w modelu SaaS. Podstawowy zakres może być dostępny bezpłatnie, a bardziej zaawansowane funkcje wymagają konta lub płatnej subskrypcji.
Granica pomiędzy serwisem narzędziowym, aplikacją webową i produktem cyfrowym jest dziś bardzo płynna.
Aplikacje webowe i platformy cyfrowe
Aplikacje webowe i platformy cyfrowe są dziś jedną z najważniejszych kategorii produktów internetowych. Aplikacja webowa nie służy przede wszystkim do czytania informacji, ale do wykonywania konkretnych zadań.
Może być systemem rezerwacyjnym, platformą B2B, panelem klienta, marketplace’em, narzędziem do zarządzania usługą albo produktem cyfrowym stanowiącym samodzielną część biznesu. W takich projektach projektowanie zaczyna się od procesów użytkownika, architektury informacji i funkcjonalności, a warstwa wizualna jest jednym z elementów całego rozwiązania.
Więcej o projektowaniu takich produktów:
Jaki rodzaj serwisu wybrać?
I to tyle, jeżeli chodzi o najważniejsze rodzaje serwisów internetowych, chociaż granice pomiędzy nimi są dziś dużo mniej wyraźne niż dziesięć lat temu. Serwis firmowy może zawierać sklep, portal korporacyjny może mieć część dla partnerów, a landing page może być elementem znacznie większego ekosystemu.
Dlatego nie zaczynałbym projektu od pytania „jaki rodzaj strony chcemy zrobić?”. Najpierw warto ustalić, kto będzie z niej korzystał, jakie zadanie ma wykonać użytkownik i co dzięki temu ma osiągnąć firma. Dopiero wtedy można zdecydować, czy potrzebujemy strony firmowej, platformy, sklepu, produktu cyfrowego, landing page’a czy połączenia kilku tych rozwiązań.
